De Jongeonderzoekersdag van de Staatsrechtkring biedt een podium aan beginnende academici op het gebied van het constitutionele recht om hun onderzoek te presenteren en de onderlinge contacten aan te halen. Om ook de koppeling met de praktijk te maken, treden zowel ervaren staatsrechtwetenschappers als ambtenaren van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties op als referenten. Geïnteresseerde onderzoekers die helemaal aan het begin staan van hun promotietraject of die bijv. in een recente editie hebben meegedaan, zijn tevens van harte welkom om aan te sluiten.
THEMA 2016
Deze editie staat als thema centraal ‘het staatsrecht buiten de schijnwerpers’. Tegenwoordig staat het constitutionele recht – dat is weleens anders geweest – volop in de belangstelling, ook buiten het metier. Voor onderzoekers is het daardoor een interessante tijd, maar de aanleiding is bedenkelijk: de democratische rechtsstaat staat internationaal onder druk en ook in Nederland is er reden tot zorg. Onervaren partijen namen deel aan het landsbestuur (waar een ‘rechtsstaatverklaring’ aan te pas moest komen), zorgvuldige wetgeving en grondrechten delven nogal eens het onderspit en rechters worden verdacht gemaakt of zelfs bedreigd. Ook onopgeloste dossiers met een al wat langere voorgeschiedenis, zoals de toeslagenaffaire en Groningen, dragen bij aan de algehele crisissfeer.
Tegelijkertijd draait het staatsrecht door en raakt de ‘noeste arbeid’ in dit altijd al springlevende rechtsgebied nogal eens ondergesneeuwd. Het dagelijkse handwerk ontsnapt aan de aandacht van het grote publiek; niet alleen in politiek Den Haag, maar in allerhande organen en instituties. Denk aan al die volksvertegenwoordigers in de raden en Staten. De ambtenaren op gemeente- en provinciehuizen en de ministeries. Bij de rechtbanken, hoven en andere rechtscolleges. In Brussel. Hoe moet de staatsrechtswetenschap zich hiertoe verhouden? Natuurlijk moeten de existentiële kwesties worden geadresseerd, maar verdient het functioneren van het bestel op de achtergrond niet eveneens onverminderd bestudering? Liggen daar niet zowel de kiemen alsook de oplossingen van constitutionele uitdagingen en bedreigingen? De onderzoekers van nu dragen bij aan oplossingen voor de toekomst, in voor- én tegenspoed.
AANMELDEN
Voor het geven van een presentatie is de inschrijving inmiddels gesloten, maar geïnteresseerde ‘jonge onderzoekers’ (beginnende/gevorderde promovendi, recent gepromoveerden of wie zich ook maar als zodanig identificeert) kunnen zich tot 9 maart hier aanmelden.
PROGRAMMA
- Inloop/lunch (11:30-12:30)
Ontvangst op BZK (Turfmarkt 147, 2511 DP Den Haag).
- Plenaire lezing door Michiel van Nispen (12:30-13:15)
De dag wordt inhoudelijk ingeleid met een lezing waarin wordt gereflecteerd op het dagthema. Deze zal worden verzorgd door Michiel van Nispen, die na de verkiezingen van 2025 afscheid nam als één van de langstzittenden in de Kamer (waar hij tevens de eerste voorzitter was van de tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutionele toetsing). Hij gaf tijdens zijn afscheidsrede een scherpe analyse: “hoe meer camera’s, hoe lager de kwaliteit van het debat tussen de fractievoorzitters”. Dit straalt af op de “gewone stervelingen” die in de luwte opereren. Er zal ruimte bestaan om met elkaar over de lezing van gedachten te wisselen.
- Parallelsessies (13:30-16:00)
Vervolgens vinden er verschillende deelsessies plaats waarbij jonge onderzoekers die zich daarvoor hebben opgegeven hun onderzoek zullen presenteren. Hiertoe schrijven zij op voorhand een two-pager/tweeveller. Dit stuk wordt vooraf gedeeld met de referenten, die een reactie geven op de presentatie, en overige deelnemers. Ook wordt ruimte gecreëerd voor vragen en discussie. De indeling van de verschillende sessies wordt later bepaald, afhankelijk van het aantal aanmeldingen en de daaruit voortvloeiende subthema’s. Belangrijk om te vermelden is dat de presentaties van de jonge onderzoekers niet hoeven aan te sluiten bij het hoofdthema van de dag.
Deelsessie I: Constitutionele verantwoordelijkheid
- Kas de Goede (UvA) | Constitutionele politiek; politiek betreffende uitvoer leggen van de constitutie
13:30 – 14:15
- Florian van Hout (UM) | Staatsrechtelijke positie en bevoegdheden van demissionaire kabinetten
14:15-15:00
~ Pauze ~
- Carsten Zwaaneveld (TiU) | Klimaat, pandemie en mensenrechten
15:15-16:00
Deelsessie II: Openbaar (lokaal) bestuur
- Joachim Bekkering (RUG) | De burgemeester in het lokaal bestuur
13:30-14:15
- Yoshua Maas (UL) | De invloed van rechterlijke uitspraken op (niet-)naleving van wettelijke voorschriften door gemeentes
14:15-:15:00
~ Pauze ~
- Louis Honee (UL) | Openbaarheid en geheimhouding van bestuur in staatsrechtelijk perspectief
15:15-16:00
- Forumdiscussie met deskundigen (16:15-17:00)
Na een korte pauze (16:00-16:15) wordt de dag afgesloten met een forumdiscussie met experts aan de hand van stellingen. Nadere bekendmaking volgt.
- Borrel (17:00-18:00)
Na afloop van de forumdiscussie vindt op het ministerie van BZK een borrel plaats.