De Jonge Onderzoekersdag van de Staatsrechtkring biedt een podium aan studenten, promovendi en andere jonge onderzoekers om hun werk op het terrein van het staatsrecht te presenteren aan senior-wetenschappers en praktijkjuristen. We hanteren daarbij de richtlijn dat onderzoekers die promoveren op een staatsrechtelijk onderwerp, of niet langer geleden dan drie jaar zijn gepromoveerd, van harte zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de Jonge Onderzoekersdag. Voor een vitale staatsrechtwetenschap is het van belang dat jonge onderzoekers de kans krijgen om fysiek hun eigen onderzoek en onderzoeksideeën te kunnen delen en verder ontwikkelen binnen een toegankelijk forum. Naast het aanhalen van onderlinge contacten tussen verschillende faculteiten en onderzoekers, is het ook van belang met de praktijk contact te leggen. Buitenpromovendi en uw medewerkers worden dus eveneens graag verwelkomd op de Jonge Onderzoekersdag.
Jongeonderzoekersdag Staatsrechtkring | Het staatsrecht buiten de schijnwerpers | 19 maart 2026
De Jongeonderzoekersdag van de Staatsrechtkring biedt een podium aan beginnende academici op het gebied van het constitutionele recht om hun onderzoek te presenteren en de onderlinge contacten aan te halen. Om ook de koppeling met de praktijk te maken, treden zowel ervaren staatsrechtwetenschappers als ambtenaren van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties op als referenten. Overige geïnteresseerde ‘jonge onderzoekers’ (beginnende/gevorderde promovendi, recent gepromoveerden of wie zich ook maar als zodanig identificeert) zijn tevens van harte welkom om aan te sluiten.
THEMA 2016
Deze editie staat als thema centraal ‘het staatsrecht buiten de schijnwerpers’. Tegenwoordig staat het constitutionele recht – dat is weleens anders geweest – volop in de belangstelling, ook buiten het metier. Voor onderzoekers is het daardoor een interessante tijd, maar de aanleiding is bedenkelijk: de democratische rechtsstaat staat internationaal onder druk en ook in Nederland is er reden tot zorg. Onervaren partijen namen deel aan het landsbestuur (waar een ‘rechtsstaatverklaring’ aan te pas moest komen), zorgvuldige wetgeving en grondrechten delven nogal eens het onderspit en rechters worden verdacht gemaakt of zelfs bedreigd. Ook onopgeloste dossiers met een al wat langere voorgeschiedenis, zoals de toeslagenaffaire en Groningen, dragen bij aan de algehele crisissfeer.
Tegelijkertijd draait het staatsrecht door en raakt de ‘noeste arbeid’ in dit altijd al springlevende rechtsgebied nogal eens ondergesneeuwd. Het dagelijkse handwerk ontsnapt aan de aandacht van het grote publiek; niet alleen in politiek Den Haag, maar in allerhande organen en instituties. Denk aan al die volksvertegenwoordigers in de raden en Staten. De ambtenaren op gemeente- en provinciehuizen en de ministeries. Bij de rechtbanken, hoven en andere rechtscolleges. In Brussel. Hoe moet de staatsrechtswetenschap zich hiertoe verhouden? Natuurlijk moeten de existentiële kwesties worden geadresseerd, maar verdient het functioneren van het bestel op de achtergrond niet eveneens onverminderd bestudering? Liggen daar niet zowel de kiemen alsook de oplossingen van constitutionele uitdagingen en bedreigingen? De onderzoekers van nu dragen bij aan oplossingen voor de toekomst, in voor- én tegenspoed.
PROGRAMMA
- Inloop/lunch (11:30-12:30)
Ontvangst op BZK (Turfmarkt 147, 2511 DP Den Haag).
- Plenaire lezing door Michiel van Nispen (12:30-13:15)
De dag wordt inhoudelijk ingeleid met een lezing waarin wordt gereflecteerd op het dagthema. Deze zal worden verzorgd door Michiel van Nispen, die na de verkiezingen van 2025 afscheid nam als één van de langstzittenden in de Kamer (waar hij tevens de eerste voorzitter was van de tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutionele toetsing). Hij gaf tijdens zijn afscheidsrede een scherpe analyse: “hoe meer camera’s, hoe lager de kwaliteit van het debat tussen de fractievoorzitters”. Dit straalt af op de “gewone stervelingen” die in de luwte opereren. Er zal ruimte bestaan om met elkaar over de lezing van gedachten te wisselen.
- Parallelsessies (13:30-16:00)
Vervolgens vinden er verschillende deelsessies plaats waarbij jonge onderzoekers die zich daarvoor hebben opgegeven hun onderzoek zullen presenteren. Hiertoe schrijven zij op voorhand een two-pager/tweeveller. Dit stuk wordt vooraf gedeeld met de referenten, die een reactie geven op de presentatie, en overige deelnemers. Ook wordt ruimte gecreëerd voor vragen en discussie. De indeling van de verschillende sessies wordt later bepaald, afhankelijk van het aantal aanmeldingen en de daaruit voortvloeiende subthema’s. Belangrijk om te vermelden is dat de presentaties van de jonge onderzoekers niet hoeven aan te sluiten bij het hoofdthema van de dag.
DEELSESSIE I: CONSTITUTIONELE VERANTWOORDELIJKHEID
- Kas de Goede (UvA) | Constitutionele politiek
13:30 – 14:15
Referenten
- Max Vetzo (Pels Rijcken)
- Jan Willem van Rossem (BZK)
2. Florian van Hout (UM) | Demissionaire kabinetten
14:15-15:00
Referenten
- Sam Maasbommel (RUG)
- Steven Hillebrink (BZK)
~ Pauze ~
3. Carsten Zwaaneveld (TiU) | Klimaat, pandemie en mensenrechten
15:15-16:00
Referenten
- Otto Spijkers (UL)
- Sarah El Galta (BZK)
DEELSESSIE II: OPENBAAR (LOKAAL) BESTUUR
- Joachim Bekkering (RUG) | De burgemeester in het lokaal bestuur
13:30-14:30
Referenten
- Niels Karsten (TiU)
- Bouke Knop (BZK)
~ Pauze ~
2. Louis Honee (UL) | Openbaarheid en geheimhouding van bestuur in staatsrechtelijk perspectief
15:00-16:00
Referenten
- Solke Munneke (RUG)
- Jaap-Willem Berg (BZK)
Forumdiscussie met deskundigen (16:15-17:00)
Na een korte pauze (16:00-16:15) wordt de dag afgesloten met een forumdiscussie aan de hand van stellingen met kenners van de politiek buiten Den Haag (John Bijl | Periklesinstituut) en het wetgevingsproces achter de schermen (Mentko Nap | Raad van State); en constitutionele reflectie door het ministerie BZK (Pien van den Eijnden | hoofd afdeling Constitutionele Zaken).
- Borrel (17:00-18:00)
Na afloop van de forumdiscussie vindt op het ministerie van BZK een borrel plaats.
Jonge Onderzoekersdag 16 maart 2023: Staatsrecht en media
Gezien de vlucht die het constitutionele recht genomen heeft in de media, – zowel in de journalistiek als op sociale media – lijkt een steeds grotere behoefte te bestaan op genuanceerde duiding van staatsrechtelijke vraagstukken. Of het nu gaat om toepassing van het staatsnoodrecht en inperking van grondrechten, rechterlijk ingrijpen in parlementaire fracties, om integriteitskwesties in de Tweede Kamer, of overheidscommunicatie en nudging. Om die reden is het overkoepelende thema ‘Staatsrecht en Media’ gekozen. Daartoe heeft de organisatie een dagprogramma op het oog dat zowel ruimte biedt aan jonge onderzoekers om over hun onderzoek te vertellen, als aan uw medewerkers de mogelijkheid biedt om te reflecteren en reageren op de gepresenteerde onderzoeken. Op deze manier hopen wij een brug te kunnen slaan tussen de praktische toepassing van het staatsrecht en academische theorievorming. Na inloop/lunch (aanvangstijd 12u) vangt het inhoudelijke deel van het programma aan. Dat bestaat uit drie onderdelen.
- Plenaire lezing (13u-13.45u)
De dag wordt inhoudelijk ingeleid met een plenaire lezing, waarbij wordt gereflecteerd op de wijze waarop staatsrechtelijke vraagstukken worden gepresenteerd in de/op (sociale) media. Voor die lezing wordt een aansprekende, op het dit gebied deskundige gastspreker uitgenodigd. Daarbij zal ook ruimte bestaan om met elkaar van gedachten te wisselen over de lezing.
- Parallelsessies (13.45-15.45u)
Vervolgens vinden er gelijktijdig verschillende deelsessies plaats waarbij jonge onderzoekers die zich daarvoor hebben aangemeld een kort paper (max. 1.500-2.500 woorden) presenteren. Het paper wordt van tevoren gedeeld met een medeonderzoeker die ook een paper heeft geschreven, en die bij de presentatie van het paper als referent optreedt. Onderzoeker en referent reflecteren daarbij op presentatie/paper. Ook wordt ruimte gecreëerd voor vragen door andere aanwezigen en voor discussie tussen alle deelnemers aan de parallelsessie. De indeling voor de verschillende panels wordt op een later moment vastgesteld, afhankelijk van het aantal aanmeldingen en de subthema’s die we op basis daarvan kunnen indelen.
- Forumdiscussie (16.00u-17.30u)
Na een korte pauze (15.45-16.00u) wordt de dag wordt afgesloten met een forumdiscussie tussen bekende staatsrechttwitteraars, en -onderzoekers die via (sociale) media regelmatig van zich laten horen. Aan de hand van stellingen over het thema wordt de discussie gestroomlijnd.
Na afloop van de forumdiscussie vindt een borrel plaats, waarna de jonge onderzoekers gezamenlijk dineren in Restaurant Schlemmer (Lange Houtstraat 17 2511 CV, Den Haag).
Jonge onderzoekers, die promoveren of minder dan drie jaar geleden zijn gepromoveerd, kunnen zich aanmelden via staatsrecht@jur.ru.nl.
Jonge Onderzoekersbijeenkomst 2019
De Staatsrechtkring en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties organiseren op 7 november 2019 in Den Haag een bijeenkomst voor jonge onderzoekers op het gebied van het staatsrecht. Studenten die recent hun masterscriptie hebben voltooid of daarmee bezig zijn, alsmede beginnende promovendi worden uitgenodigd papers (5-10 pagina’s) in te zenden voor deze bijeenkomst. Een paper is bij voorkeur gebaseerd op de masterscriptie c.q. het promotieonderzoek. Lees meer over het programma >>
Seminar voor Jonge Onderzoekers 2018
Op vrijdag 16 maart 2018 organiseerde de Staatsrechtkring in samenwerking met de Staatscommissie parlementair stelsel een seminar voor jonge onderzoekers in het staatsrecht. Aan bod kwamen onder meer het tweekamerstelsel, de novelle, politieke partijen en de weerbare democratie.
Het seminar gaf jonge onderzoekers op het terrein van het staatsrecht de kans een presentatie te geven die betrekking heeft op een van de zes thema’s uit de probleemverkenning die de Staatscommissie in oktober 2017 publiceerde. Ook was er een paneldiscussie. Bekijk het programma.
Jonge Onderzoekersdag 2016
De Jonge Onderzoekersdag 2016 werd georganiseerd in samenwerking met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Veiligheid en Justitie. Het evenement vond plaats in het gebouw van de Academie voor Wetgeving. Zes jonge onderzoekers presenteerden hier een paper over uiteenlopende onderwerpen op het terrein van het staatsrecht. Bekijk hier het programma.