De Staatsrechtconferentie is sinds 1973 het wetenschappelijke jaarcongres voor Nederlandse staatsrechtbeoefenaren en andere belangstellenden. De conferentie vindt traditioneel plaats in de tweede of derde week van december. De organisatie is bij toerbeurt in handen van een van de universitaire vakgroepen staatsrecht. Elke conferentie heeft een overkoepelend thema, dat wordt vastgesteld door de organiserende vakgroep. De conferentie is gericht op wetenschappers, praktijkjuristen, studenten en andere geïnteresseerden. De preadviezen worden in de vorm van een geredigeerde bundel gepubliceerd in de reeks Publikaties van de Staatsrechtkring, sinds 2006 uitgegeven door Wolf Legal Publishers.

Op de website www.staatsrechtconferentie.nl vindt u actuele informatie over de Staatsrechtconferentie.

Recente Staatsrechtconferenties

Constitutionele mogelijkheden en beperkingen voor experimenteel handelen en experimentele wetgeving (2016)

Wet- en regelgevers staan onder toenemende druk om mogelijkheden te scheppen voor experimenteren met maatschappelijke en technologische innovaties, zoals bij alternatieve publieke of publiek-private besluitvorming, het omgaan met persoonsgegevens/‘big data’, vernieuwing in onderwijs en zorg, de inrichting van ‘smart energy grids’, en de introductie van zelfrijdende auto’s, drones, of microchip implantatie. Wetgeving moet ‘toekomstbestendig’ worden door juridische ruimte te bieden voor het beproeven van innovatieve praktijken op basis van private, publieke en publiek-private initiatieven. De vraag die tijdens deze Staatsrechtconferentie, georganiseerd door de Universiteit Twente, centraal stond is hoeveel ruimte rechtstatelijk beschouwd nog aanvaardbaar is, zoals met het oog op rechtszekerheid en rechtsgelijkheid, zeggenschap en de bescherming van fundamentele rechten. En hoe kan deze ruimte het best worden gebruikt, dat wil zeggen: in een goede balans tussen effectief en legitiem?

Koninkrijksverhoudingen: een perspectief op de toekomst (2015)

CWf3zdWUwAAq4OM.jpg largeVijf jaar na de herstructurering van het Koninkrijk der Nederlanden is het de vraag hoe het met de verhoudingen in het Koninkrijk staat. Bij het opmaken van de balans van vijf jaar staatkundige hervorming staat ook de mogelijkheid van invoering van een vorm van geschilbeslechting in de Koninkrijksverhoudingen opnieuw in de belangstelling, alsmede de uitvoeringspraktijk van de verschillende vormen van toezicht op de landsbesturen. In dat licht werd tijdens deze Staatsrechtconferentie, die werd georganiseerd door de sectie Staatsrecht van de Radboud Universiteit te Nijmegen, teruggeblikt op deze afgelopen vijf jaar, maar er werd ook vooruit gekeken: hoe kunnen de verhoudingen binnen het Koninkrijk worden verbeterd?

De architectuur van het openbaar bestuur (2014)

staconf2014De Staatsrechtconferentie van 2014 werd georganiseerd door de sectie Staatsrecht van de Rijksuniversiteit Groningen en had als thema: De architectuur van het openbaar bestuur. Over collectieve en individuele besluitvorming. Collectieve besluitvorming is samen met collectieve en individuele verantwoordelijkheid een belangrijk kenmerk van het openbaar bestuur zoals dat in Nederland vorm heeft gekregen. De laatste jaren worden echter steeds meer bevoegdheden neergelegd bij eenhoofdige bestuurders. Door decentralisaties van rijkstaken, privatiseringen en schaalvergrotingsoperaties worden lokale bestuurders op afstand geplaatst van het gemeentebestuur dat zij vertegenwoordigen. Ook op het Europese niveau functionarissen die in hun nationale context gewend zijn collegiaal te besturen, in toenemende mate gedwongen worden op eigen gezag te handelen. Als gevolg daarvan dreigen verantwoordingsprocessen in het gedrang komen.

Integriteit in politiek en bestuur (2013)

SONY DSCDe Staatsrechtconferentie 2013 vond plaats in Amsterdam en werd georganiseerd door de afdeling Staats- en bestuursrecht van de Vrije Universiteit. De conferentie was volledig volgeboekt en ging van start met een prikkelende inleiding door burgemeester Van der Laan van Amsterdam. Het centrale thema van de conferentie was ‘integriteit in politiek en bestuur’, een onderwerp dat de laatste jaren volop ter discussie staat. Veelal vormen specifieke, in de media breed uitgemeten incidenten de aanleiding. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het declaratiegedrag van bestuurders, het combineren van verschillende functies en de hoogte van inkomens in de (semi-)publieke sector, maar ook om beschuldigingen van belangenverstrengeling en corruptie.

The powers that be: op zoek naar nieuwe checks and balances (2012)

staconf2012The Powers that Be was de titel van de Staatsrechtconferentie 2012, die werd georganiseerd door de afdeling staats- en bestuursrecht van de Universiteit Leiden. Tijdens deze conferentie werd stilgestaan bij de vraag of – en zo ja, waarom – de huidige constitutionele checks and balances tekort schieten. Dit vooral in het licht van het feit dat constitutioneel recht tegenwoordig voortvloeit uit vele transnationale bronnen, zoals verdragen of volkenrechtelijke besluiten die met medewerking van volkenrechtelijke of EU-organisaties tot stand worden gebracht.

Interbestuurlijk toezicht (2011)

konschouwIn 2011 organiseerde de capaciteitsgroep Staats- en bestuursrecht van de Open Universiteit de jaarlijkse Staatsrechtconferentie. Als locatie werd gekozen voor de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het thema van de Staatsrechtconferentie 2011 was ‘Interbestuurlijk toezicht’. Dit thema is gekozen naar aanleiding van het in juli 2010 bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstel tot revitalisering van het generiek toezicht. Het wetsvoorstel voorziet in afschaffing en aanpassing van bestaande instrumenten van specifiek toezicht.

Functie en betekenis van de Grondwet (2010)

tiuHet thema van de Staatsrechtconferentie 2010 was ‘de functie en betekenis van de Grondwet: een dialogisch perspectief’ en werd georganiseerd door de Universiteit van Tilburg. Het thema was gekozen naar aanleiding van de activiteiten van de Staatscommissie Grondwet. De conferentie vatte het thema echter ruimer op dan enkel het rapport van de Staatscommissie. Zo kwam in het kader van het Tilburgse onderzoeksprogramma ‘Constitutional Dialogues’ ook een dialogische benadering van het staatsrecht terug in het programma.

De aangesproken staat (2009)

MH-rechten--aB3164_webOp vrijdag 11 december 2009 organiseerde de afdeling Staats- en bestuursrecht van de Universiteit Utrecht de 36e Staatsrechtconferentie. Het thema van verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en immuniteit van de overheid kwam aan de orde in een breed scala van juridische sub-disciplines: het privaatrecht, het strafrecht, het bestuursrecht, terwijl er ook belangrijke internationale publiekrechtelijke ontwikkelingen werden besproken rond deze concepten. Tegelijkertijd betrof het fundamenteel constitutioneelrechtelijke leerstukken rond de positie van de staat in het geheel van de maatschappelijke betrekkingen.